Maszyna TBM

TBM to skrót od angielskiej nazwy tunnel boring machine, oznaczający maszynę służącą do drążenia tuneli. Polski odpowiednik tego skrótu to tunelownica, ewentualnie maszyna drążąca.

Charakterystyka maszyny TBM

Jest ona używana najczęściej w twardym, skalistym podłożu lub na kruchym i niepewnym gruncie, bez wód podskórnych i głębinowych. Używa się jej także w popękanych skałach, nawet przy wysokim stopniu nawodnienia. Jest więc naprawdę wytrzymała i odporna na ciężkie warunki. Tunelownice są skonstruowane w ten sposób, aby wytrzymały nacisk rzędu 300−500 MPa.

W wyniku drążenia przy pomocy TBM powstaje wyrobisko o charakterystycznym, cylindrycznym kształcie. Tarcze i głowica skrawająca tunelownicy, są chronione przez wodoszczelne osłony. Średnica tarczy różni się w zależności od potrzeb. Maksymalną średnicę będzie miała tarcza, użyta przy drążeniu tunelu w Petersburgu nad rzeką Newą i wyniesie aż 19,25 metra.
Dla porównania średnice tarcz, używanych przy budowie centralnego odcinka II linii metra warszawskiego, miały średnicę 6,27 m. Za to największa średnica tarczy, jaką użyto kiedykolwiek w Polsce wynosiła 12,6m.

Przeznaczenie

Wszystkie rodzaje tuneli, mogą być wykonywane przy pomocy TBM. Oznacza to, że zarówno kolejowe, drogowe, jak i kanałowe, są bardzo często wykonywane dzięki niej. Jest to jedna z czterech metod drążenia obok: górniczej, odkrywkowej i specjalnej. Metoda z użyciem maszyny drążącej nazywa się tarczowa. Drążenie tunelu przy jej pomocy, tworzy wyrobisko zwykle o średnicy od 2 do 12 metrów. W tym przypadku zarówno montaż, jak i budowa tunelu, jest zmechanizowana i przybiera formę kołową w przekroju. Na obudowę składają się tubingi wykonane z żelbetu lub fibrobetonu. Wiele prac związanych z drążeniem tuneli, chętnie jest wykonywanych przy jej pomocy, ponieważ tunelownica jest efektowna w działaniu. Radzi sobie z twardym, skalistym podłożem, nie zależnie od wód gruntowych. Natomiast średnicę można dowolnie dopasować, w zależności od indywidualnych potrzeb budowy.